PAREN VERSUS BUTLER

We gaan dit jaar voor het eerst eens werken met een andere telling bij het opmaken van de resultaten aan het eind van de avond. De reden dat we dat niet eerder gedaan hebben is dat het vrij veel rekenwerk is. Dit kunnen we nu doen omdat we de computer ter beschikking hebben en daardoor het rekenwerk sneller en zonder fouten kunnen uitvoeren.

Waarom, zult u misschien vragen. Het antwoord is simpel: het is een zeer zuivere vorm om paren met elkaar te vergelijken. De mensen die wel eens met viertallen meegedaan hebben, zullen zich ook gerealiseerd hebben dat de vergelijking met het andere viertal heel precies was. Maar voor het uiteindelijke resultaat was binnen een viertal het andere paar ook van invloed op het resultaat van jou en je maatje. Butler gebruikt de telling van viertallen bij het parenspelen. Jij bent samen met je partner verantwoordelijk voor het resultaat. Laten we eens gaan kijken hoe het tellen in paren gaat en hoe dat gaat in Butler. Ik beschouw daarvoor alleen de resultaten van Noord-Zuid. Dit kan omdat de resultaten van Oost-West het contraresultaat zijn. We hebben (met 16 paren) 8 resultaten. In onderstaande tabellen gaan we ervan uit dat paar 1 tegen paar 2 speelt, paar 3 tegen paar 4 etc.

Paar Contract Resultaat Score MP bij paren

1

6

+ 1

+1460

14

3

6

C

+1430

12

5

4

+ 2

+ 680

8

7

4

+ 2

+ 680

8

9

4

+ 2

+ 680

8

11

4

+ 1

+ 650

4

13

3

+ 3

+ 230

2

15

4

- 1

- 100

0

Vier harten plus twee is ongeveer het normale contract: paren 1 en 3 die slem hebben uitgeboden, hebben het bovengemiddeld gedaan, waarbij paar 1 een slag cadeau gekregen heeft. Drie paren hebben het niet zo goed gedaan: paar 11 heeft een slag te weinig gemaakt, paar 13 heeft de manche niet geboden en paar 15 zit in de verkeerde kleur.

In paren worden de scores omgezet naar MP. Het paar met de laagste score krijgt 0 MP en het paar met de hoogste score 14 MP (bij een lijn met 16 paren). Opvallend daarbij is dat het slagje meer in slem 2 punten extra oplevert en dat je het heel slecht doet als je een slagje minder maakt dan het gemiddelde zoals paar 11. Het verschil van 4 MP (8 MP voor de paren 5, 7 en 9 en 4 MP voor paar 11) doet weinig recht aan het (geringe) verschil in scores van 680 en 650.

Hoe gaat dat nu in Butler?

We gaan rekenen. Als we alle Noord-Zuid scores bij elkaar optellen en delen door 8 (het aantal scores), dan krijgen we het rekenkundige gemiddelde. Dit gemiddelde wordt echter in belangrijke mate bepaald door de extreme scores. Dit is het beste te begrijpen als we bijvoorbeeld 7 dezelfde scores hebben en één extreem andere (zoals bij 7 x 620 en 1 x -800). Daarom wordt het gemiddelde berekend over de overgebleven scores, nadat de hoogste en de laagste scores verwijderd zijn. Dit is een keuze die door ervaring ontstaan is. (In langere lijnen verwijdert men overigens soms meer scores). We berekenen dus het gemiddelde van de 6 scores: + 1430, + 680, + 680, + 680, + 650 en +230 = + 725. Dat ronden we weer af op het dichtsbijzijnde tiental: + 720. Dit getal noemen we de datumscore. Het berekenen van de datumscore is pas het halve werk. Bij paren waren we al lang klaar geweest, maar bij Butler moeten we nog een eindje.

We gaan alle scores (dus ook die twee extremen) vergelijken met de datumscore. De Butlerscore is dus het verschil tussen de Score en de Datumscore.

Paar Contract Resultaat Score Butler Score IMP bij Butler
     

Datumscore: + 720

 

1

6

+ 1

+1460

+740

+ 12

3

6

C

+1430

+710

+ 12

5

4

+ 2

+680

-40

- 1

7

4

+ 2

+ 680

-40

- 1

9

4

+ 2

+ 680

-40

- 1

11

4

+ 1

+ 650

-70

- 2

13

3

+ 3

+ 230

-490

-10

15

4

- 1

- 100

-820

-13

We zijn nog niet klaar met rekenen. We hebben nog één stap te gaan: het omzetten van de Butlerscores in IMP-en. Dit gaat hetzelfde als bij viertallen. Voor het voorbeeld is dit in de meest rechtse kolom van bovenstaande tabel gebeurd.
Wanneer je naar de IMP-en kijkt zie je dat deze meer gelijken op de scores dan de MP-en bij paren in de eerste tabel. Bij paren wordt namelijk alleen naar de volgorde van de scores gekeken, niet naar de werkelijke scores.
Opvallend is dat de 8 MP-en bij paren (voor + 680) boven gemiddeld is (het gemiddelde is 7 MP) en bij Butler een beetje beneden het midden (het midden is hier 0). Ik kom hier op terug.

Zo kom je dus per spel aan je resultaat. Als je dit met de hand moet uitrekenen is dat erg veel werk. Maar met de computer gaat dat in no time.

Belangrijk is wel dat je weet hoe de telling gaat.

Dat heeft namelijk ook te maken met de strategie en tactiek.

Net als bij viertallen zijn de slems heel belangrijk. Dat is goed te begrijpen. De hoogte van de datumscore evenals het verschil met de datumscore zijn bepalend. Een score van + 11 (of bij downgaan -9) zijn heel bepalend. Immers de resultaten per spel liggen gemiddeld tussen de 2 en + 2.

Ook het verschil tussen een deelscore en een manche is erg belangrijk.

De conclusie moet dan ook zijn dat als er een slem of een manche inzit, dat slem of die manche ook geboden moeten worden. Dit kun je ook zien in de tabel: de manche met twee overslagen is in Butler onder het midden.

Maar tussen zelf spelen van een deelscore (+ 110) of het downspelen van de tegenpartij (+100) is geen groot verschil. Het verschil van 10 heeft netto geen resultaat bij Butler. En als je zelf down gaat (omdat je nog een niveau hoger biedt) is dat nog erger.

Met andere woorden: de deelscore wordt al snel gelaten aan de tegenpartij.

Wat ook niet belangrijk is, is het verschil tussen 3 SA + 1 (+ 630) of de manche in een hoge kleur (+ 620). Dit is bij paren voor de gokkers altijd een uitdaging, maar bij viertallen en Butler kun je gewoon het beste contract zoeken. Het is nauwkeuriger.

Wat is een top bij Butler? Dat begrip zegt niet zoveel. Maar je kunt het hier vergelijken met + 11 op dit spel. De nul is dan -11. Maar op het volgende spel kan de top wel + 3 en de nul -3 zijn.

Aan het eind van de avond worden per paar alle IMP-en bij elkaar opgeteld. Het beste paar heeft over 24 spellen een resultaat van, laten we zeggen, +50 en het paar met het slechtste resultaat zo van 45. Als je alle IMP-en bij elkaar optelt, is het nettoresultaat 0. Een paar dat 50% scoort, heeft een nettoresultaat van 0.

Onbekend maakt onbemind, maar mensen die vaker Butler gespeeld hebben (of hebben geviertald), kennen de charme van deze spelvorm.

Nog een aspect is van belang: de safety-play. Ik componeer een spelletje.

    A H V 9 x    
    x x x    
    B x     
    T x x    
 

 
x (start)   
   
   
    x x     
    A B T     
    H V x x     
    A B x x     

Het contract is 3 SA en na de start met harten hoef je maar 4 slagen uit de schoppen te halen voor je 9 slagen. (Je hebt 2 hartenslagen, 2 in ruiten en 1 in klaveren). Een oversteek in ruiten kun je vergeten. Door de bieding weet je dat Oost ruitenaas heeft en die is prima in staat om die een keer op te houden. De parenspeler hoopt op schoppens 3-3 en speelt de schoppens van boven. In Butler speel je een kleintje uit Zuid naar de 9 en verwacht die slag af te geven om daarna 4 schoppen slagen te kunnen maken als je weer in Zuid aan slag gekomen bent. Een slag minder maar een zekere 9 slagen voor +600.
+630 is ook nauwelijks meer in Butler, maar 100 als je down gaat, is wel een ramp.

Sebregt Rijken, 24 augustus 2004